odcinki Wszystkie odcinki
Kto wiedział? 17 IX 1939
05:12

Kto wiedział? 17 IX 1939

Czy nasze władze wiedziały w 1939 r. o wrogich zamiarach Związku Sowieckiego wobec Polski? Na to pytanie odpowiada dr Jan Wiśniewski, przypominając, że co prawda do polskiej centrali wywiadu dochodziły szczątkowe informacje o wyraźnym zwrocie w stosunkach niemiecko-rosyjskich w 1939 r., ale nie były one brane poważnie. Podpisanie 23 sierpnia 1939 roku układu Ribbentrop-Mołotow stanowiło dla wywiadu zaskoczenie, w dodatku Polacy nie znali tajnych ustaleń dotyczących podziału stref wpływu między naszymi sąsiadami. Informację tą posiadali zachodni przywódcy, Francuzi a także najprawdopodobniej Brytyjczycy znali niemal natychmiast pełną treść porozumienia, lecz nie przekazali stronie polskiej wiadomości na ten temat.

odc. 289 Kurierzy tatrzańscy
04:37

odc. 289 Kurierzy tatrzańscy

O niebezpiecznej misji i losach kurierów tatrzańskich w czasie II wojny światowej opowiada dr Andrzej Smoliński. Najbardziej uczęszczana trasa kurierska wiodła z Polski do Budapesztu, przenoszono meldunki, pieniądze, broń ale także przeprowadzano lotników w drodze do Londynu czy odwrotnie kierownictwo Polski Podziemnej do kraju. . "Królem kurierów tatrzańskich" był Józef Krzeptowski z Zakopanego, który trasę Zakopane - Budapeszt pokonał 48 razy.

odc. 288 Abbeville
04:41

odc. 288 Abbeville

Celem wojny obronnej we wrześniu 1939 nie było odparcie Niemców, ale związanie ich dywizji i utrzymanie oporu aż do momentu, gdy Francja i Wielka Brytania czynnie przystąpią do wojny – mówi dr Andrzej Smoliński – ale w Abbeville, gdzie 12 września spotkali się przedstawiciele Najwyższej Rady Wojennej Wielkiej Brytanii i Francji nasi sojusznicy odmówili gwarantowanej uprzednio pomocy, pomimo tego, że mieli miażdżącą przewagę na froncie zachodnim. To pozwoliło Stalinowi uderzyć od wschodu i dokonać wspólnego z Niemcami czwartego rozbioru Polski.

odc. 287 Kanał przerzutowy – Węgry
04:51

odc. 287 Kanał przerzutowy – Węgry

W wyniku ataku najpierw wojsk niemieckich a później sowieckich we wrześniu 1939 rozpoczęła się masowa ewakuacja ludności cywilnej i wojska w kierunku Węgier. W obliczu tych wydarzeń, już 21 września 1939 roku rząd węgierski utworzył Biuro Uchodźców przy IX departamencie węgierskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. O tej ewakuacji i dalszych losach Polaków opowiada dr Andrzej Smoliński. Uciekinierzy spotykali się z nieukrywaną sympatią społeczeństwa ale także ze zorganizowaną pomocą państwa węgierskiego, które nieformalnie pomagało również w organizacji dalszych przerzutów do krajów walczących z hitlerowcami.

odc. 286 John Adams
04:59

odc. 286 John Adams

O Johnie Adamsie - jednym z 5 członków przygotowujących projekt Deklaracji Niepodległości i drugim w historii Prezydencie Stanów Zjednoczonych – opowiada dr Andrzej Smoliński. Do zasług jego prezydentury można m. in. zaliczyć: utworzenie Departament Marynarki Wojennej, zbudowanie kilku okrętów wojennych oraz utworzenie słynnego korpusu Piechoty Morskiej. Adams podpisał również akty prawne przeciwko cudzoziemcom wzmacniające pozycje kraju i dążył do pokojowego rozwiązania konfliktu z Francją. Był pierwszym prezydentem, który zamieszkał w Białym Domu i pierwszym, którego syn również dzierżył ten urząd.

odc. 285 Przyczyny upadku Rzeczypospolitej
04:47

odc. 285 Przyczyny upadku Rzeczypospolitej

Przyczyn upadku Rzeczpospolitej szukać należy nie tylko w wieku XVIII, ale znacznie wcześniej – mówi dr Jan Wiśniewski. Trzeba przyznać, że w ciągu stuleci upadkowi ulegała kultura polityczna szlachty. Doniosłą rolę odgrywały przemiany gospodarcze, a przede wszystkim kryzys ekonomiczny spowodowany m.in. licznymi wojnami XVII w. Zubożała szlachta szukała możliwości zarobkowania na dworach magnatów i stawała się ich klientami. Upadek gospodarczy wpłynął także na obniżenie dochodów państwa. Brakowało funduszy na rozwój armii, a nieopłacane wojsko zawiązywało konfederacje, które pogłębiały kryzys wewnętrzny państwa.

Zapowiedzi
Tydzień z Krótką Historią /22-26.08.2016/
00:29

Tydzień z Krótką Historią /22-26.08.2016/

Krótka historia

Cykl dokumentalny „Krótka historia” to losy Polski i świata przedstawiane w zwięzłej formie, wzbogacone materiałami dokumentalnymi. Prowadzący, prof. Wiesław Jan Wysocki, dr Andrzej Smoliński i dr Jan Wiśniewski, przybliżają widzom te znane i mniej znane wydarzenia, z których my, Polacy, jesteśmy dumni. Wydarzenia, które ukształtowały nasz kraj i nas, obywateli. Bohaterami cyklu będą ludzie, których nazwisk czasem próżno szukać książkach. Bohaterowie być może nieznani, acz wielcy.

W tym tygodniu odcinki:

poniedziałek - odc. 57 „Chiny XX w.”


Dr Andrzej Smoliński opowiada o kształtowaniu się stosunkowo nowym mocarstwie - Chinach. To państwo, które w swoich ponad 4 tysiącach lat historii było cesarstwem, a później wskutek przemian po II Wojnie Światowej stało się państwem komunistycznym pod wodzą Mao Tse Tunga, prawdopodobnie największego zbrodniarza w historii, wodza za którego czasów miliony chińczyków zmarło z powodu nędzy i prześladowań.

wtorek – odc. 58 „Konflikt o Zaolzie”

Dr Jan Wiśniewski przybliża historię polsko-czechosłowackiego konfliktu o Zaolzie, część Śląska Cieszyńskiego podzielonego po I Wojnie Światowej w październiku 1918 r.

środa – odc. 59 „Czechosłowacja 1938”

Dr Jan Wiśniewski przypomina, że we wrześniu 1938 r. w Monachium, podczas czterostronnej konferencji niemiecko-francusko-włosko-angielskiej dochodzi do zgody na zmianę granic Czechosłowacji. Oczywiście bez udziału strony czeskiej. Hitler zajmuje tereny objęte traktatem monachijskim, ale już w marcu 1939 r. , łamiąc te postanowienia, zajmuje całe Czechy.

czwartek – odc. 60 „Konflikt 1961 - 62”

Dr Andrzej Smoliński przypomina fakty, które doprowadziły świat w 1962 r. do progu wojny jądrowej. Zestrzelenie samolotu U2 1 maja 1960 r. z wysokości ok. 20 km było szokiem dla USA, które rozpoczęły instalację wyrzutni rakiet na terenie Turcji. Do eskalacji napięcia przyczynił się również fakt budowy Muru Berlińskiego przez NRD w sierpniu 1961 r.

piątek – odc. 61 „Migracje XX w.”

Dr Andrzej Smoliński - cywilizacja jest efektem migracji. Wiek XX jest wiekiem największych migracji w Europie. Przyczyniły się do tego obie wojny światowe.

Emisja: poniedziałek – czwartek o godz. 17:20 + 3:35, piątek o godz. 17:20 + 4:10 w TVP Polonia

o programie