odcinki Wszystkie odcinki
odc. 373 Zygmunt I Stary
04:50

odc. 373 Zygmunt I Stary

O pierwszym polskim królu renesansu Zygmuncie I zwanym Starym opowiada dr Andrzej Smoliński. Od początku panowania Zygmunt Stary prowadził wojny obronne z Moskwą i Krzyżakami, przyjął hołd lenny Wielkiego Mistrza Zakonu, inkorporował do Polski Mazowsze. Jednak w czasie jego panowanie Jagiellonowie stracili Węgry i Czechy. Dwukrotnie żonaty, drugą żonę, Bonę Sforza d'Aragonę, poślubił w Krakowie 18 kwietnia 1518 roku. Zygmunta cechowała rozwaga i przezorność, często rezygnował z doraźnych korzyści na rzecz dalszych perspektyw i to za jego panowania do Rzeczypospolitej zaczęły docierać poglądy reformacyjne.

odc. 372 Klęska Wielkiej Armady
04:54

odc. 372 Klęska Wielkiej Armady

Hiszpańska flota, zwana Wielką Armadą była w XVI w. niepokonaną i największą w Europie flotą wojenną - opowiada dr Jan Wiśniewski. Angielską flotą dowodzili piraci, którzy latami polowali na hiszpańskie statki, poznając od podszewki ich budowę i taktykę, a ich okręty były szybsze i świetnie manewrujące przy niemal każdym wietrze. W nocy z 28 na 29 lipca 1588 pod Calais doszło do decydującej bitwy, w której angielscy marynarze manewrowali między okrętami hiszpańskimi rozdzierając ich pokłady salwami z bliskiej odległości, jednocześnie nie dając przeciwnikom szans do abordażu. Potężne burze zatopiły siedemnaście okrętów uciekającej floty hiszpańskiej u wybrzeży Irlandii zadając Armadzie większe straty niż poddani królowej Elżbiety. Do Hiszpanii wróciła zaledwie połowa wielkiej floty. Był to koniec potęgi Hiszpanii. Na morzach zaczynały się rządy floty angielskiej.

odc. 371 Policja Granatowa 1939 – 1944
04:44

odc. 371 Policja Granatowa 1939 – 1944

Już w październiku 1939 roku Niemcy wydali odezwę do urzędników polskiej Policji Państwowej o obowiązku stawienia się na służbie mówi dr Andrzej Smoliński.. Najważniejszym zadaniem granatowej policji było podstawowe zachowanie porządku, służba w drogówce, ochrona dworców kolejowych, szkolenie żydowskiej policji. Granatowi brali udział w łapankach na ludność cywilną do robót przymusowych, eskortowali ludzi do obozów przejściowych, uczestniczyli w niemieckich obławach. To do nich należała zewnętrzna ochrona gett, asysta przy egzekucjach, straż przy miejscach straceń oraz walka z jak to określali Niemcy bandycką partyzantką. Z drugiej strony szacuje się, że nawet 30 proc. policjantów mogło w jakiś sposób współpracować z polskim podziemiem. Po wojnie skazano - w tym na karę śmierci - 600 policjantów.

odc. 370 Bitwa pod Racławicami
04:50

odc. 370 Bitwa pod Racławicami

W marcu 1794 roku na rynku krakowskim ogłoszony został Akt powstania obywateli mieszkańców województwa krakowskiego, dający początek powstaniu kościuszkowskiemu mówi dr Jan Wiśniewski. Najwyższym Naczelnikiem powstania został generał Tadeusz Kościuszko - tylko on mógł uzyskać szerokie poparcie społeczne, czego dowodem był udział chłopów i mieszczan w powstaniu. Opisując bitwę pod Racławicami - 1 kwietnia 1794 roku należy pamiętać o natarciu, osobiście dowodzonym przez Naczelnika, w którym kosynierzy rozbili część rosyjskich oddziałów stanowiąc dla Rosjan kompletne zaskoczenie i doprowadzając w ich szeregach do paniki Duży rozgłos nadany wiktorii racławickiej miał poważne następstwa polityczne i moralne, prowadzące do rozszerzenia się powstania na inne regiony.

Zapowiedzi
Tydzień z Krótką Historią /22-26.08.2016/
00:29

Tydzień z Krótką Historią /22-26.08.2016/

Krótka historia

Cykl dokumentalny „Krótka historia” to losy Polski i świata przedstawiane w zwięzłej formie, wzbogacone materiałami dokumentalnymi. Prowadzący, prof. Wiesław Jan Wysocki, dr Andrzej Smoliński i dr Jan Wiśniewski, przybliżają widzom te znane i mniej znane wydarzenia, z których my, Polacy, jesteśmy dumni. Wydarzenia, które ukształtowały nasz kraj i nas, obywateli. Bohaterami cyklu będą ludzie, których nazwisk czasem próżno szukać książkach. Bohaterowie być może nieznani, acz wielcy.

W tym tygodniu odcinki:

poniedziałek - odc. 57 „Chiny XX w.”


Dr Andrzej Smoliński opowiada o kształtowaniu się stosunkowo nowym mocarstwie - Chinach. To państwo, które w swoich ponad 4 tysiącach lat historii było cesarstwem, a później wskutek przemian po II Wojnie Światowej stało się państwem komunistycznym pod wodzą Mao Tse Tunga, prawdopodobnie największego zbrodniarza w historii, wodza za którego czasów miliony chińczyków zmarło z powodu nędzy i prześladowań.

wtorek – odc. 58 „Konflikt o Zaolzie”

Dr Jan Wiśniewski przybliża historię polsko-czechosłowackiego konfliktu o Zaolzie, część Śląska Cieszyńskiego podzielonego po I Wojnie Światowej w październiku 1918 r.

środa – odc. 59 „Czechosłowacja 1938”

Dr Jan Wiśniewski przypomina, że we wrześniu 1938 r. w Monachium, podczas czterostronnej konferencji niemiecko-francusko-włosko-angielskiej dochodzi do zgody na zmianę granic Czechosłowacji. Oczywiście bez udziału strony czeskiej. Hitler zajmuje tereny objęte traktatem monachijskim, ale już w marcu 1939 r. , łamiąc te postanowienia, zajmuje całe Czechy.

czwartek – odc. 60 „Konflikt 1961 - 62”

Dr Andrzej Smoliński przypomina fakty, które doprowadziły świat w 1962 r. do progu wojny jądrowej. Zestrzelenie samolotu U2 1 maja 1960 r. z wysokości ok. 20 km było szokiem dla USA, które rozpoczęły instalację wyrzutni rakiet na terenie Turcji. Do eskalacji napięcia przyczynił się również fakt budowy Muru Berlińskiego przez NRD w sierpniu 1961 r.

piątek – odc. 61 „Migracje XX w.”

Dr Andrzej Smoliński - cywilizacja jest efektem migracji. Wiek XX jest wiekiem największych migracji w Europie. Przyczyniły się do tego obie wojny światowe.

Emisja: poniedziałek – czwartek o godz. 17:20 + 3:35, piątek o godz. 17:20 + 4:10 w TVP Polonia

o programie