odcinki Wszystkie odcinki
odc. 473 Wynalazek Jana Gutenberga
04:40

odc. 473 Wynalazek Jana Gutenberga

O rewolucji jaką było wynalezienie druku - opowiada dr Andrzej Smoliński. Jan Gutenberg jako pierwszy w historii do drukowania tekstu użył wykonanych według własnego pomysłu ruchomych, metalowych czcionek. Zamiast mozolnego, ręcznego przepisywania tekstów, można było je teraz szybko drukować w dowolnej ilości. Sposób ten bardzo szybko rozpowszechnił się w całej Europie, przyczyniając się do wzrostu wykształcenia szerszych kręgów społeczeństwa, a pierwszym wydrukowanym dziełem była Biblia.

odc. 472 D - Day
04:50

odc. 472 D - Day

Historię lądowania wojsk alianckich w Normandii przedstawia dr Jan Wiśniewski. Pokonanie tzw. Wału Atlantyckiego, czyli umocnień obronnych, mających łączną długość 3800 km, było pierwszym etapem zgniecenia III Rzeszy przez połączone siły koalicji antyhitlerowskiej. Dzięki wybudowaniu naprzeciwko Calais setek fałszywych baz wojskowych, w których zgromadzono atrapy czołgów, samolotów i dział Niemcy byli przekonani, że tam nastąpi desant. Podstęp się udał. Inwazja ponad 175 tysięcy żołnierzy rozpoczęła się 6 czerwca 1944 r.

odc. 471 Engelbert Dollfuss
05:03

odc. 471 Engelbert Dollfuss

Engelbert Dollfuss, kanclerz Austrii, był przeciwnikiem Hitlera i obrońcą suwerenności Austrii - mówi dr Andrzej Smoliński. Od marca 1933 r. Dollfuss rządził jako dyktator. Stojąc na czele prawicowej koalicji, zniósł demokratyczny system wyborczy w Austrii, rozwiązał wszystkie partie polityczne, wprowadził cenzurę oraz zakaz demonstracji politycznych i utworzył tzw. Front Ojczyźniany, reżimową ponadpartyjną organizację, do której wcielono wszystkich urzędników państwowych. Jej celem było ratowanie niepodległości Austrii, co doprowadziło do austrofaszyzmu. 25 VII 1934 r. hitlerowcy z SS - w przebraniach policyjnych i wojskowych zajęli około godz. 13. Urząd Kanclerski w centrum Wiednia. Dollfus został ciężko raniony i zmarł z upływu krwi, był jedną z pierwszych ofiar hitleryzmu poza terenem III Rzeszy.

odc. 470 Bitwa pod Lepanto
04:56

odc. 470 Bitwa pod Lepanto

O bitwie pod Lepanto, ostatniej wielkiej bitwie morskiej średniowiecza - opowiada dr Jan Wiśniewski. Brało w niej udział ponad 450 okrętów, zginęło blisko 35.000 ludzi; Po raz pierwszy użyto artylerii nie jako środka pomocniczego, ale jako głównej broni ze strony wojsk chrześcijańskich i po raz ostatni były to okręty napędzane głównie siłą wioseł, a nie żagli. Turcja przegrała bitwę i straciła szansę na dalszą ekspansję w basenie Morza Śródziemnego.

odc. 469 Ludwik XIV
04:53

odc. 469 Ludwik XIV

Historię panowania Ludwika XIV Burbona we Francji opowiada dr Andrzej Smoliński. Tak jak jego ojciec Ludwik XIII został królem jako dziecko i w jego imieniu sprawował rządy również kardynał, tym razem Mazzarini. Ludwik XIV chciał sam rządzić i decydować o wszystkim, co się działo w królestwie. Znane jest jego powiedzenie państwo to ja!. Swój kult władzy budował także na wystawności i bogactwie dworu królewskiego oraz na organizowaniu licznych festynów, widowisk i przedstawień teatralnych, sławiących monarchę i jego czyny, ale jednocześnie otaczał się kompetentnymi i zdolnymi urzędnikami.

odc. 467 Bitwa pod Oliwą
04:58

odc. 467 Bitwa pod Oliwą

Szwedzi wykorzystując zaangażowanie Polski w konflikt z Turcją w latach 1626 - 1629 postanowili opanować ujście Wisły mówi dr Jan Wiśniewski - nie mogąc zdobyć Gdańska założyli blokadę morską i pobierali horrendalne cło w wysokości 30% wartości ładunków. Rankiem 28 listopada 1627 r. okręty szwedzkie, które płynęły od strony Helu jeden za drugim, zostały zaskoczone przez okręty polskie. Bitwa zakończyła się klęską Szwedów - utracili 2 największe okręty. Było to jedyne polskie zwycięstwo odniesione na morzu w dziejach nowożytnych, nie miało większego znaczenia militarnego, ale miało duże znaczenie moralne.

odc. 466 Rozwiązanie Komunistycznej Partii Robotniczej Polski
04:48

odc. 466 Rozwiązanie Komunistycznej Partii Robotniczej Polski

Historię rozwiązania a częściowo również fizycznego zniszczenia Komunistycznej Partii Robotniczej Polski przedstawia prof. WJ Wysocki. Zatrzymanie ofensywy sowieckiej w 1920 roku zniszczyły nadzieje polskich komunistów na obalenie rządów w Europie i sprowadziły partię do podziemia. Ale głównym wrogiem KPRP był Stalin, który już w latach dwudziestych oskarżał KRPP o frakcyjność a w 1937 wszyscy członkowie Biura Politycznego KC KPP przebywający w ZSSR zostali aresztowani przez NKWD. Niemal wszystkich działaczy KPP uwięziono, zesłano do łagrów lub rozstrzelano z rozkazu Stalina.

Zapowiedzi
Tydzień z Krótką Historią /22-26.08.2016/
00:29

Tydzień z Krótką Historią /22-26.08.2016/

Krótka historia

Cykl dokumentalny „Krótka historia” to losy Polski i świata przedstawiane w zwięzłej formie, wzbogacone materiałami dokumentalnymi. Prowadzący, prof. Wiesław Jan Wysocki, dr Andrzej Smoliński i dr Jan Wiśniewski, przybliżają widzom te znane i mniej znane wydarzenia, z których my, Polacy, jesteśmy dumni. Wydarzenia, które ukształtowały nasz kraj i nas, obywateli. Bohaterami cyklu będą ludzie, których nazwisk czasem próżno szukać książkach. Bohaterowie być może nieznani, acz wielcy.

W tym tygodniu odcinki:

poniedziałek - odc. 57 „Chiny XX w.”


Dr Andrzej Smoliński opowiada o kształtowaniu się stosunkowo nowym mocarstwie - Chinach. To państwo, które w swoich ponad 4 tysiącach lat historii było cesarstwem, a później wskutek przemian po II Wojnie Światowej stało się państwem komunistycznym pod wodzą Mao Tse Tunga, prawdopodobnie największego zbrodniarza w historii, wodza za którego czasów miliony chińczyków zmarło z powodu nędzy i prześladowań.

wtorek – odc. 58 „Konflikt o Zaolzie”

Dr Jan Wiśniewski przybliża historię polsko-czechosłowackiego konfliktu o Zaolzie, część Śląska Cieszyńskiego podzielonego po I Wojnie Światowej w październiku 1918 r.

środa – odc. 59 „Czechosłowacja 1938”

Dr Jan Wiśniewski przypomina, że we wrześniu 1938 r. w Monachium, podczas czterostronnej konferencji niemiecko-francusko-włosko-angielskiej dochodzi do zgody na zmianę granic Czechosłowacji. Oczywiście bez udziału strony czeskiej. Hitler zajmuje tereny objęte traktatem monachijskim, ale już w marcu 1939 r. , łamiąc te postanowienia, zajmuje całe Czechy.

czwartek – odc. 60 „Konflikt 1961 - 62”

Dr Andrzej Smoliński przypomina fakty, które doprowadziły świat w 1962 r. do progu wojny jądrowej. Zestrzelenie samolotu U2 1 maja 1960 r. z wysokości ok. 20 km było szokiem dla USA, które rozpoczęły instalację wyrzutni rakiet na terenie Turcji. Do eskalacji napięcia przyczynił się również fakt budowy Muru Berlińskiego przez NRD w sierpniu 1961 r.

piątek – odc. 61 „Migracje XX w.”

Dr Andrzej Smoliński - cywilizacja jest efektem migracji. Wiek XX jest wiekiem największych migracji w Europie. Przyczyniły się do tego obie wojny światowe.

Emisja: poniedziałek – czwartek o godz. 17:20 + 3:35, piątek o godz. 17:20 + 4:10 w TVP Polonia

o programie