Pułkownik Ryszard Kukliński

Dr Andrzej Smoliński przypomina historię płk Wojska Polskiego Ryszarda Kuklińskiego. Opowiada o efektach jego dziesięcioletniej współpracy z wywiadem amerykańskim, przekazanych dokumentach ok. 35 tysięcy stron w tym mapy planowanego bezpośredniego ataku wojsk Układu Warszawskiego na Europę Zachodnią.

odcinki Zobacz wszystkie
05:02

odc. 275 Galicja

Czym jest dziś polska Galicja? Na to pytanie odpowiada dr Jan Wiśniewski przypominając, że z zupełnie innym pojmowaniem tego zjawiska spotkamy się obecnie na Ukrainie czy w Austrii. Odwołując się do Galicji i galicyjskości, pamiętamy przede wszystkim okres autonomiczny, uważany za czas względnej stabilizacji. Początkowo mieszkańcy tej prowincji poddani zostali silnej germanizacji, jednak w 1861 roku Galicja uzyskała autonomię z sejmem krajowym i rządem w stołecznym Lwowie, natomiast w 1867 roku autonomię prowincji poszerzono.

04:57

odc. 269 Kongres Wiedeński

Dr Andrzej Smoliński. W październiku 1814 r. Napoleon Bonaparte przegrał pod Lipskiem bitwę z koalicją państw i po tej klęsce abdykował. Na Kongresie w Wiedniu spotkali się monarchowie państw, które pokonały Bonapartego. Głównymi tematami zjazdu było: usunięcie przejawów dominacji Francji na kontynencie, uporządkowanie granic w Europie po klęsce Napoleona, likwidacja zmian w państwach podporządkowanych Bonapartemu, stworzenie nowego ładu, który zapewni Europie pokój.

05:05

odc. 268 Rok 1863

Dr Jan Wiśniewski. W styczniu 1863 r. władze rosyjskie przystąpiły do przeprowadzenia przymusowego poboru do armii carskiej w Królestwie. Dnia 22 stycznia 1863 r. Polacy wydali odezwy wzywające do walki z caratem. Powstańcy nie dysponowali regularną armią. Początkowo było ich zaledwie ok. 20 tys. uzbrojonych w broń strzelecką i kosy. Na terenie Królestwa stacjonowało zaś 100 tys. żołnierzy rosyjskich. Z powodu tak gigantycznej dysproporcji sił, zmagania przybrały charakter partyzancki.

04:52

odc. 267 Zabór rosyjski

Dr Andrzej Smoliński. Po porażce Napoleona w wyprawie na Moskwę w 1815 r., na Kongresie Wiedeńskim dokonano nowego podziału ziem polskich mówi. Część ziem Księstwa Warszawskiego włączono do Cesarstwa Rosyjskiego. Car nadał im konstytucję określającą zakres autonomii i nazwę Królestwo Polskie. Zgodnie z konstytucją, Królestwo było częścią Cesarstwa Rosyjskiego. Po powstaniach listopadowym i styczniowym Królestwo Polskie oraz ziemie wcielono do Rosji. Decyzją Aleksandra II wprowadzono rusyfikację odbierając resztki autonomii Królestwa.

05:04

odc. 266 Herbert Hoover

Dr Andrzej Smoliński. Herbert Hoover był prezydentem USA, w latach 1929 – 1933. Kiedy wybuchł wielki kryzys ekonomiczny w 1929 roku podejmował działania, które mogłyby ograniczyć jego negatywne efekty. Hoover mocno interesował się sprawami polskimi, przyjaźnił się z Ignacym Paderewskim, wspierał narodowo - wyzwoleńcze dążenia Polaków. W 1915 roku, dzięki jego staraniom do niepodległej Polski napłynęły tysiące ton żywności, odzieży, bawełny i środków transportu. Żywo interesował się losami jeńców wojennych. Niezwykle cenną inicjatywą Hoovera, ratującą od śmierci setki tysięcy mieszkańców naszego kraju w latach 1919 - 1921 była amerykańska pomoc medyczno - sanitarna. W 1946 r. odwiedził Warszawę wraz z członkami delegacji amerykańskiej. Wykonana przez niego szczegółowa analiza sytuacji żywnościowej w Polsce pozwoliła na kontynuację powojennej pomocy, znanej nam spod znaku UNRRA.

04:24

odc. 265 Sprawa polska Jałta - Teheran – Poczdam

Dr Andrzej Smoliński. Dzisiejszy kształt terytorialny państwa polskiego jest wynikiem decyzji podjętych przez wielką trójkę na konferencjach w Teheranie, w Jałcie i w Poczdamie. Decyzje te zapadały bez udziału legalnych władz polskich z okresu II wojny światowej oraz z pogwałceniem przyjętej przez Roosevelta i Churchilla w lecie 1941 roku Karty Atlantyckiej. W Jałcie Churchill chciał, aby Polska znalazła się w orbicie wpływów Zachodnich i odcięła Niemcy od ZSRR, jednak wtedy potwierdzono ustalenia z Teheranu, że granica będzie przebiegała wzdłuż tzw. Lini Curzona a na zachodzie do Polski miały być włączone ziemie do Odry i Nysy wraz z Pomorzem Gdańskim i Prusami Wschodnimi jednak bez Królewca, który miał być włączony do Związku Sowieckiego. Podczas konferencji w Poczdamie podjęto ostateczne decyzje dotyczące sprawy polskiej.

reklama