Pułkownik Ryszard Kukliński

Dr Andrzej Smoliński przypomina historię płk Wojska Polskiego Ryszarda Kuklińskiego. Opowiada o efektach jego dziesięcioletniej współpracy z wywiadem amerykańskim, przekazanych dokumentach ok. 35 tysięcy stron w tym mapy planowanego bezpośredniego ataku wojsk Układu Warszawskiego na Europę Zachodnią.

odcinki Zobacz wszystkie
05:00

odc. 276 Inka

Historię Inki - Danusi Siedzikównej - przybliża dr Andrzej Smoliński. Jako 15 - letnia dziewczyna złożyła przysięgę w AK i przeszła szkolenie sanitarne. Po przejściu frontu podjęła pracę kancelistki w nadleśnictwie Hajnówka. Aresztowana za współpracę z antykomunistycznym podziemiem, uwolniona z konwoju UB przez patrol wileński AK. Została sanitariuszką w oddziałach antykomunistycznej partyzantki. Od wiosny 1946 roku służyła oddziale AK mjr. Zygmunta Szendzielarza Łupaszki jako łączniczka i sanitariuszka. Aresztowana 20 lipca w Gdańsku stanęła przed sądem. Jedno posiedzenie sądu 3 sierpnia 1946 wystarczyło, aby niepełnoletnią osobę uznać za winną i mimo iż nie użyła broni, skazać dwukrotnie na karę śmierci, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. 19 sierpnia Bierut odpowiedział odmownie na prośbę o skorzystania z prawa łaski, decyzja o wykonaniu wyroku zapadła 28 sierpnia 1946 r. Danuta Siedzikówna nie była jeszcze wtedy pełnoletnia. 11 listopada 2006 r. Danuta Siedzikówna została pośmiertnie odznaczona przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Polonia Restituta.

05:02

odc. 275 Galicja

Czym jest dziś polska Galicja? Na to pytanie odpowiada dr Jan Wiśniewski przypominając, że z zupełnie innym pojmowaniem tego zjawiska spotkamy się obecnie na Ukrainie czy w Austrii. Odwołując się do Galicji i galicyjskości, pamiętamy przede wszystkim okres autonomiczny, uważany za czas względnej stabilizacji. Początkowo mieszkańcy tej prowincji poddani zostali silnej germanizacji, jednak w 1861 roku Galicja uzyskała autonomię z sejmem krajowym i rządem w stołecznym Lwowie, natomiast w 1867 roku autonomię prowincji poszerzono.

04:57

odc. 269 Kongres Wiedeński

Dr Andrzej Smoliński. W październiku 1814 r. Napoleon Bonaparte przegrał pod Lipskiem bitwę z koalicją państw i po tej klęsce abdykował. Na Kongresie w Wiedniu spotkali się monarchowie państw, które pokonały Bonapartego. Głównymi tematami zjazdu było: usunięcie przejawów dominacji Francji na kontynencie, uporządkowanie granic w Europie po klęsce Napoleona, likwidacja zmian w państwach podporządkowanych Bonapartemu, stworzenie nowego ładu, który zapewni Europie pokój.

05:05

odc. 268 Rok 1863

Dr Jan Wiśniewski. W styczniu 1863 r. władze rosyjskie przystąpiły do przeprowadzenia przymusowego poboru do armii carskiej w Królestwie. Dnia 22 stycznia 1863 r. Polacy wydali odezwy wzywające do walki z caratem. Powstańcy nie dysponowali regularną armią. Początkowo było ich zaledwie ok. 20 tys. uzbrojonych w broń strzelecką i kosy. Na terenie Królestwa stacjonowało zaś 100 tys. żołnierzy rosyjskich. Z powodu tak gigantycznej dysproporcji sił, zmagania przybrały charakter partyzancki.

04:52

odc. 267 Zabór rosyjski

Dr Andrzej Smoliński. Po porażce Napoleona w wyprawie na Moskwę w 1815 r., na Kongresie Wiedeńskim dokonano nowego podziału ziem polskich mówi. Część ziem Księstwa Warszawskiego włączono do Cesarstwa Rosyjskiego. Car nadał im konstytucję określającą zakres autonomii i nazwę Królestwo Polskie. Zgodnie z konstytucją, Królestwo było częścią Cesarstwa Rosyjskiego. Po powstaniach listopadowym i styczniowym Królestwo Polskie oraz ziemie wcielono do Rosji. Decyzją Aleksandra II wprowadzono rusyfikację odbierając resztki autonomii Królestwa.

05:04

odc. 266 Herbert Hoover

Dr Andrzej Smoliński. Herbert Hoover był prezydentem USA, w latach 1929 – 1933. Kiedy wybuchł wielki kryzys ekonomiczny w 1929 roku podejmował działania, które mogłyby ograniczyć jego negatywne efekty. Hoover mocno interesował się sprawami polskimi, przyjaźnił się z Ignacym Paderewskim, wspierał narodowo - wyzwoleńcze dążenia Polaków. W 1915 roku, dzięki jego staraniom do niepodległej Polski napłynęły tysiące ton żywności, odzieży, bawełny i środków transportu. Żywo interesował się losami jeńców wojennych. Niezwykle cenną inicjatywą Hoovera, ratującą od śmierci setki tysięcy mieszkańców naszego kraju w latach 1919 - 1921 była amerykańska pomoc medyczno - sanitarna. W 1946 r. odwiedził Warszawę wraz z członkami delegacji amerykańskiej. Wykonana przez niego szczegółowa analiza sytuacji żywnościowej w Polsce pozwoliła na kontynuację powojennej pomocy, znanej nam spod znaku UNRRA.

04:24

odc. 265 Sprawa polska Jałta - Teheran – Poczdam

Dr Andrzej Smoliński. Dzisiejszy kształt terytorialny państwa polskiego jest wynikiem decyzji podjętych przez wielką trójkę na konferencjach w Teheranie, w Jałcie i w Poczdamie. Decyzje te zapadały bez udziału legalnych władz polskich z okresu II wojny światowej oraz z pogwałceniem przyjętej przez Roosevelta i Churchilla w lecie 1941 roku Karty Atlantyckiej. W Jałcie Churchill chciał, aby Polska znalazła się w orbicie wpływów Zachodnich i odcięła Niemcy od ZSRR, jednak wtedy potwierdzono ustalenia z Teheranu, że granica będzie przebiegała wzdłuż tzw. Lini Curzona a na zachodzie do Polski miały być włączone ziemie do Odry i Nysy wraz z Pomorzem Gdańskim i Prusami Wschodnimi jednak bez Królewca, który miał być włączony do Związku Sowieckiego. Podczas konferencji w Poczdamie podjęto ostateczne decyzje dotyczące sprawy polskiej.

reklama