odc. 392 Reformacja w Polsce

Początek reformacji w Europie wiąże się z wystąpieniem Marcina Lutra w 1517 roku – mówi dr Andrzej Smoliński. Na niepokoje związane z rozprzestrzenianiem idei protestanckich w Polsce zareagował Zygmunt I Stary wydając w latach 1520-1540 szereg dekretów antyreformacyjnych. Jednak zostały one uznane za sprzeczne z zasadą nihil novi i nie uzyskały aprobaty Sejmu. Idee reformacji zyskiwały wciąż nowych zwolenników, w 1548 roku w Polsce schronienie znalazła wygnana z Czech grupa braci czeskich. Nowe organizacje religijne swą działalność skupiły na rozwijaniu szkolnictwa, zakładając liczne szkoły wzorowane na średniowiecznych gimnazjach. W 1570 roku dążący do porozumienia przedstawiciele luteran, kalwinistów i braci czeskich zawarli zgodę sandomierską. Za szczytowe osiągnięcie ruchu reformatorskiego uważa się uchwaloną w 1573 roku konfederację warszawską, tworzącą prawne podstawy pokoju religijnego – wieczysty pokój między wszystkimi wyznaniami.